मी जे केलं ती काही बहादुरी नाही, पत्रकारिता आहे!
पडघम - माध्यमनामा
रोहिणी सिंह
  • रोहिणी सिंह यांच्या बातमीविषयीच्या व्हिडिओ स्टोरीतील एक दृश्य
  • Thu , 12 October 2017
  • पडघम माध्यमनामा रोहिणी सिंह जय शहा द वायर

मी माझं काम केलं, कुठली बहादुरी केलेली नाही. हीच पत्रकारिता आहे. सरकारच्या कामाविषयी प्रश्न उपस्थित करणं, हेच तर पत्रकारांचं काम असतं. हेच पत्रकारितेचं मूळ कर्तव्य आम्हाला शिकवलं जातं. मला वा ‘द वायर’ला किंवा कुणालाही असं वाटत नाही की, आम्ही कुठलं बहादुरीचं काम करत आहोत. आम्ही फक्त एका बातमीवर काम करत होतो, ज्याला पत्रकारिता म्हणतात!

मी या बातमीसाठी खूप मेहनत घेतली आहे. रजिस्ट्रार ऑफ कंपनीज (आरओसी)वरून कागदपत्रं डाऊनलोड करून त्यांचा अभ्यास केला. हां, हे नाही सांगणार की बातमीचा स्रोत काय आहे आणि बातमी कुठून मिळाली. पण आरओसीच्या कागदपत्रांतून ती बाहेर काढणं, वाचणं, समजून घेणं आणि अभ्यास करणं हे सर्व मी संपादकांच्या मदतीनं पूर्ण केलं.

ही बातमी फक्त यासाठी महत्त्वाची आहे की, आम्ही एका महत्त्वाच्या व्यक्तीविषयी काम करत आहोत. आम्ही कुठला आरोप केलेला नाही. ही सारी कागदपत्रं आरओसीची आहेत. आम्ही फक्त तथ्य समोर ठेवलं आहे. ज्या काळात आम्ही जगत आहोत आणि पाहत आहोत की, पत्रकारिता कशा प्रकारे होत आहे, त्या काळासाठी ही एक महत्त्वाची बातमी आहे.

सरकारला प्रश्न विचारणं गरजेचं असतं. पण आम्हाला वाटलं नव्हतं की, इतका मोठा परिणाम होईल. आपल्याला सरकारच्या धोरणांची चिकित्सा केली पाहिजे, ती धोरणं कशी लागू केली जात आहेत हे पाहिलं पाहिजे. जे वायदे सरकारने केले आहेत, ते पूर्ण केले जात आहेत की नाहीत. या सर्वांवर नजर ठेवणं ही पत्रकारिता आहे.

मी फक्त भाजप सरकारविषयी बोलत नाही. हे मी यूपीएच्या कार्यकाळातही केलं होतं. राहता राहिली दबावाची गोष्ट, तर या प्रकारच्या बातम्या करताना नेहमीच दबाव असतो. लोक तुम्हाला फोन करूनही सांगतात की, ही बातमी करू नका.

या बातमीसाठी मला हेही सांगितलं गेली होतं की, ‘सावध रहा’. मला माहीत नाही की, ‘सावध रहा’चा त्या लोकांचा काय अर्थ होता. लोक तुम्हाला सांगतात, ही बातमी करण्याचे दुष्परिणाम होऊ शकतात. वाईट परिणाम होऊ शकतात.

मलाही या गोष्टीची माहिती आहे. मी ट्विटर यासाठी सोडलं की, याआधीही माझ्याविरुद्ध चुकीच्या गोष्टी पसरवल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे मला वाटतं ट्विटर सोडणं हा सर्वांत चांगला निर्णय होता. कारण ज्या लोकांना सत्य माहीत नाही तेही बोलणार आणि ज्यांना ट्रोलिंग, दुष्प्रचार करायचा आहे, तो तेही करणार.

ही बातमी करण्यासाठी जेवढा दबाव होता, तेवढा कधीच पाहिला नाही. उदा. मी रॉबर्ट वड्रावर बातमी केली होती, तेव्हा या प्रकारचा दबाव नव्हता. ती बातमी मी फारच सहजपणे केली आणि केल्यानंतरही आताच्या सारख्या प्रतिक्रिया अनुभवायला मिळाल्या नाहीत.

याआधी मी आनंदीबेन पटेल यांच्या मुलीची बातमी केली होती, तेव्हाही इतका दबाव नव्हता. पण ही बातमी केल्यानंतर ज्या प्रतिक्रिया येत आहेत, त्यामुळे मी प्रोत्साहित झाले आहे.

.............................................................................................................................................

नवनवीन पुस्तकांच्या ऑनलाईन खरेदीसाठी क्लिक करा - http://www.booksnama.com

.............................................................................................................................................

मी शक्यतो सोशल मीडियावर काही लिहीत नाही. फेसबुक आणि ट्विटरवर माझी खाती आहेत, पण मला हे लिहावं लागलं, कारण ज्या प्रकारची चर्चा होत आहे आणि एक महिला पत्रकार म्हणून मला वाटतं महिलांना नेहमीच लक्ष्य केलं जातं.

 ‘मी फक्त माझं काम करत आहे’ असं सांगणारी एक सशक्त महिला कुणालाच आवडत नाही. ज्या प्रकारच्या प्रतिक्रिया महिला पत्रकारांना सहन कराव्या लागतात, त्या कधीच पुरुष पत्रकारांना सहन कराव्या लागत नाहीत. त्यामुळे मला उत्तरादाखल जे बोलायचं होतं, ते मी फेसबुकवर बोलले आहे.

रॉबर्ट वड्रांची बातमी केली होती, तेव्हा सोशल मीडिया इतका सक्रिय झालेला नव्हता आणि सरकारकडूनही इतका दबाव नव्हता की, मंत्री एक बेवसाईट आणि पत्रकाराला लक्ष्य करत आहेत. मानहानीचीही कुठली केस झालेली नव्हती आणि नंतर काम करण्यातही कुठला त्रास झाला नाही. मी सहजपणे टुजी आणि कॉमनवेल्थच्या बातम्या केल्या.

त्या वेळी भाजपच्या अनेक मंत्र्यांचे फोन आले होते की, कुणी पत्रकार करत नाही, तुम्ही खूप बहादुरीचं काम केलं आहे. मला खूप धन्यवादही दिले होते. मी हे सांगत नाही की, कुणी माझं कौतुक करावं. मी फक्त माझं काम करत आहे.

मला फक्त पत्रकारितेला स्वातंत्र्य असावं असं वाटतं.

हिंदीवरून अनुवाद - टीम अक्षरनामा

.............................................................................................................................................

मूळ हिंदी लेखासाठी पहा -

http://thewirehindi.com/21168/rohini-singh-journalism-jay-amit-shah-bjp-robert-vadra-narendra-modi-congress-press-freedom/

.............................................................................................................................................

Copyright www.aksharnama.com 2017. सदर लेख अथवा लेखातील कुठल्याही भागाचे छापील, इलेक्ट्रॉनिक माध्यमात परवानगीशिवाय पुनर्मुद्रण करण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.

Post Comment

अक्षरनामा न्यूजलेटरचे सभासद व्हा

ट्रेंडिंग लेख

ही कथा मूळ परंपरेत बसत नाही. श्रद्धांना कवटाळत बसत नाही. कथालेखकाच्या स्वभावातच ती बसत नाही. तत्त्वज्ञानाच्या आहारी न जाता भावनेच्या हिंदोळ्यावर अक्षरलव्हाळीची अक्षरं हिंदकळत राहतात
समीक्षक आणि विचारवंत प्रा. गो. मा. पवार यांच्या आयुष्यभराच्या चिंतन-व्यासगांची साक्ष असणारा हा लेखसंग्रह आहे
खालिद जावेद यांच्या कथांतली भाषा अचानक सपाट वर्णनाला भेदून काव्यात्मकतेच्या पायऱ्या चढून जाते, हे जाणवून वाचक स्तिमित होतो. त्यांच्या कल्पनाशक्तीने अवाक होतो…
पुस्तकं येत गेली, तसे उत्तरोत्तर आधी घर आणि मग मनही पुस्तकांनी भरून गेले. असंख्य विश्वात एकाच वेळी नांदण्याचा अद्भुत म्हणावा असा आनंदमयी अनुभव दिला त्यांनी…
पुस्तक फक्त वाचण्यासाठी ही संकल्पनाच बदलली आहे? आता ते केवळ प्रदर्शन, दिखावा करण्यासाठी, अभिमानाने मिरवण्यासाठी आणि लोकांचे आणि माध्यमांचेही लक्ष स्वतःकडे वेधून घेण्यासाठी वापरण्यात येते!

सदरे

सुनील तांबे
परिमल माया सुधाकर
निखिल वागळे
संजय पवार
अमोल उदगीरकर

इतर लेख

पुस्तक फक्त वाचण्यासाठी ही संकल्पनाच बदलली आहे? आता ते केवळ प्रदर्शन, दिखावा करण्यासाठी, अभिमानाने मिरवण्यासाठी आणि लोकांचे आणि माध्यमांचेही लक्ष स्वतःकडे वेधून घेण्यासाठी वापरण्यात येते!

सर्व जगाचीच प्रवृती, संस्कृती आता ‘पैसाक्रेंद्रित’ झाली आहे. तेथे ‘वाचकांचा वापर’ हा केवळ बुद्धिवंतांची गर्दी तेथे होते, हे दाखवण्यासाठी करण्यात येतो. त्याचबरोबर अनेक प्रेक्षकांकडून, प्रामुख्याने समाजमाध्यमांवर आपण किती मोठे आहोत, हे दाखवण्यासाठी करण्यात येतो. आता केवळ प्रदर्शन, दिखावा करण्यासाठी, अभिमानाने मिरवण्यासाठी आणि लोकांचे आणि माध्यमांचेही लक्ष स्वतःकडे वेधून घेण्यासाठी वापरण्यात येते.......

अमेरिका पुन्हा वर्चस्ववाद निर्माण करत आहे का? आपणच जगाचे सुभेदार आहोत, असे अमेरिकेला वाटत आहे का?

एका सार्वभौम राष्ट्राच्या प्रमुखाला त्याच्या देशात अटक करून घेऊन जाणे, हा प्रकार आंतरराष्ट्रीय कायदा, आंतरराष्ट्रीय नैतिकता आणि ‘युनो’च्या सनदेला हरताळ फासणारा आहे. यातून युनोचे अपयश, आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन, बहुध्रुवीकरणाला दिलेली बगल, चीन, रशिया, भारत, ब्राझील, दक्षिण आफ्रिका यांनी उभ्या केलेल्या नव्या चळवळीसमोर आव्हान आणि अमेरिकेची दादागिरी अधोरेखित होताना दिसते.......

सरदार पटेल यांचा भव्य पुतळा उभारणार्‍या मोदींनी सोमनाथ मंदिराविषयी लेख लिहिण्याआधी त्याच्या जीर्णोद्धाराचा इतिहास माहीत करून घ्यायला हवा होता…

इतरांच्या धार्मिक संवेदनशीलतेला खोल जखमा करणे, हाच आपला मार्ग आहे, असे एखाद्या जनसमुदायाला वाटत असेल, तर ते देशावर भविष्यात येऊ घातलेल्या भयानक अरिष्टाचे दुश्चिन्ह आहे. धर्मश्रद्धेचे प्रश्न कायद्याच्या कक्षेत सोडवता येत नाहीत. देशातील विविध धर्मांतील लोकांच्या मनात द्वेष भावना वाढीस लागून देशात अराजक निर्माण होण्याची आणि देशाचे शतखंडित तुकडे होण्याची शक्यता वाढते, हे आपल्या केव्हा लक्षात येईल? .......

‘सम्यक सकारात्मक’ हा माझा दृष्टीकोन राहिला आणि ‘प्रवाहासाठी प्रवाहाविरुद्ध’ भूमिका घेण्याचा प्रयत्न मी यथाशक्ती केला...

गुणात्मक वाढ आणि संख्यात्मक वाढ एकाच वेळी होत असेल, तरच ‘विकास’ ही संज्ञा वापरता येईल, अशी भूमिका आम्ही सातत्याने घेत आलो. हा देश एकसंध व एकात्म राहायचा असेल, आधुनिक व सामर्थ्यशाली व्हायचा असेल, तर सर्व घटकांना समान संधी मिळायला हवी, कमजोर घटकांना झुकते माप देतच ते साध्य करता येईल, अशी धारणा कायम राहिली आहे. भारतीय संविधानाच्या मूल्यांशी ते सुसंगत आहे. त्यासाठी खऱ्या राष्ट्रवादाच्या दिशेने जायला हवे.......

माझ्या विचारांचा नाही, तो माझा शत्रू, ही धारणा वाढीस लागल्यामुळे विरोधी मत पचवणं जड जाऊ लागलं आहे. सामाजिक ध्रुवीकरणामुळे एकाच देशात दोन किंवा अनेक देश वसू लागले आहेत

एकविसाव्या शतकात ज्या राजवटी जगावर अधिराज्य गाजवायची स्वप्नं पाहत आहेत, त्यांचा संकुचितवाद अधिक अतिधोकादायक आहे. सर्वदूर पसरलेली प्रसारमाध्यमं हे तर सत्ता हस्तगत करण्याचं हत्यार झालेलं असून, त्यावरील नियंत्रणामुळे सत्ताधारी आपल्या अपयशाचं खापर इतरांवर फोडतात आणि काल्पनिक भीतीचा बागुलबुवा उभा करून लोकांचं लक्ष खऱ्या समस्यांकडून इतरत्र वळवण्यात यशस्वी होतात.......

जेव्हा जेव्हा भाषेवर, राष्ट्रावर आणि संस्कृतीवर संकट येते, तेव्हा तेव्हा सामाजिक नेतृत्वाची आणि प्रसंगी राजकीय पुढाकाराची भूमिकासुद्धा साहित्यिकांनी उचललेली आहे!

जेव्हा जेव्हा भाषेवर, राष्ट्रावर आणि संस्कृतीवर संकट येते, तेव्हा तेव्हा सामाजिक नेतृत्वाची आणि प्रसंगी राजकीय पुढाकाराची भूमिकासुद्धा साहित्यिकांनी उचललेली आहे. संयुक्त महाराष्ट्राच्या आंदोलनावेळी मोरारजी देसाईंनी आचार्य अत्रे यांना सत्तर दिवस तुरुंगात टाकले. तसेच एका वगनाट्य लेखनाच्या कारणावरून त्याच मोरारजीने आमच्या शाहीर अण्णाभाऊ साठेंना हद्दपार केले होते. त्यांनी तुरुंगवासही भोगला होता.......

विशेष तपास मोहिमेद्वारा (एसआयआर) सुधारणेच्या नावाखाली सध्या जे काही केले जात आहे, त्यामुळे सुधारणांऐवजी विद्रूपीकरणच होत आहे

निवडणूक सुधारणा भाजपच्याच फायद्याच्या कशा होतील, या दृष्टीनेच केल्या जातील, हे स्पष्ट आहे. अलीकडच्या काही राज्यांतील निवडणुकांमध्ये ते स्पष्टपणे दिसून आले आहे. हा काही निव्वळ योगायोग नक्कीच नाही. त्यामुळे निवडणूक आयोग भाजपच्या कह्यात गेला आहे आणि तो जे करतो ते भाजपसाठी, हे आता उघडपणे बोलले जाऊ लागले आहे.......

कोकणासारख्या पिटुकल्या प्रदेशाचे झाले थोडेफार नुकसान, झाली काही माणसे व्याधीग्रस्त, मोडले काहींचे संसार, तर… विकासासाठी हे सहन करायलाच हवे!

इटलीतील त्या गावाप्रमाणे लोटे परशुरामचीही स्थिती होणार की काय, हे आता सांगता येणे कठीण. कदाचित होणारही नाही. आशेवर राहायला काय हरकत आहे? यातील इटलीचे नुकसान आणि भारताचा लाभ तेवढा सुजाण नागरिकांनी ध्यानी घ्यावा. त्या युरोपियन महासंघाची एक एजन्सी आहे - ‘युरोपियन केमिकल एजन्सी’. ती सुमारे दहा हजार फॉरेनर केमिकल्सवर बंदी लादण्याचा विचार करत आहे. तसे झाल्यास आपण अशी रसायने तयार करणारी आशियातील एक बलाढ्य शक्ती असू.......

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प सध्या व्हाईट हाऊसमध्ये ‘बॉलरूम’ बांधण्यासाठी दिवस-रात्र मेहनत घेत आहेत...!

अमेरिका सध्या गंभीर आर्थिक आणि सामाजिक समस्यांशी झगडत आहे. महागाई आणि भाडेवाढीने सामान्य नागरिकांच्या कुटुंबांवर ताण वाढला आहे. अशा वेळी व्हाईट हाऊसचं रूपांतर एका वैयक्तिक महालात करणं, हे केवळ असंवेदनशील नाही, तर लोकशाहीच्या मूळ तत्त्वांना धक्का देणारं आहे. सत्ता जर स्वतःचं प्रतिबिंब सोन्याच्या आरशात पाहू लागली, तर तिला लोकांच्या अंधारात काय घडतंय, हे दिसेनासं होतं.......

पं. नेहरू आणि मोदी यांच्यातील अंतर हे ‘आयडिया ऑफ इंडिया’मधील आहे. आजचे भारतीय तरुण, बुद्धिजीवी-बुद्धिवादी आणि सजग नागरिक कोणत्या ‘आयडिया ऑफ इंडिया’चे वारसदार म्हणून स्वत:कडे पाहतात?

नेहरूंचा भारत आधुनिकतेकडे, विज्ञानाकडे, लोकशाहीकडे आणि विद्याशाखांच्या विकासाकडे जाणारा होता; तर मोदींचा भारत धार्मिक प्रतिमांभोवती केंद्रित, भावनिक भाषणांवर अवलंबून आणि प्राचीन गौरवाच्या काल्पनिक कथांमध्ये रमणारा आहे. राष्ट्राची शक्ती विज्ञान, शिक्षण, रोजगार, उद्योग, आणि तर्कसंगत विचारात असते. आणि म्हणूनच धार्मिक-ध्रुवीकरणावर आधारित राजकारण घातक असते.......

© 2026 अक्षरनामा. All rights reserved Developed by Exobytes Solutions LLP.